Görülməyən hadisə və varlıqlar

Sual: Bəziləri, (Melek, cin, şeytan kimi varlıqları görə bilmirik. Görülməyən şey yoxdur) deyir. Bəziləri də nəzərə batil inanc deyirlər. Bu mövzularda ayə, hədis yoxdurmu?
CAVAB
(Melek, cin, şeytan kimi varlıqları görə bilmirik. Görülməyən şey yoxdur) sözü, çox sadə, çox səhv, elmə zidd bir sözdür.

Dünya, bir imtahan yeridir. Allahu təala, Bəqərə surəsinin əvvəlində qeybə imanı, yəni görmədən inanmamızı əmr etmişdir. Yaxşı ilə pisin, inananla inanmayanın ayırd edilməsi üçün bir imtahan lazımdır. Allahu təala imtahan etmədən də onların nə edəcəyini, cinayət, günah işləyəcəyini bilər. Lakin, hələ cinayət törətmədən cezalandırılsa, günahı yoxkən, imtahan edilmədən, məni cəzalandırmaq doğru deyil deyə bilər. İşdə bunun kimi səbəblərlə, insanlar imtahan üçün dünyaya gətirilmişdir. Söz dinleyenle, dinləməyən, cinayət işleyenle işləməyən müəyyən olsun deyə, bəzi qadağalar qoyulmuş, bəzi ibadətləri etmə məcburiyyəti gətirilmişdir. Məsələn (donuz əti və ya bismillahsız kəsilən quzu əti niyə haram) deyə soruşulur. Ətin mütləq bir zərəri olduğu üçün deyil, əmri dinleyenle dinləməyən müəyyən olsun deyə də haram edilmiş ola bilməz mı?

Bu elə bir imtahan ki suallar da, cavablar da bəllidir. Qəbirdə nə soruşulacaq, axirətdə nə soruşulacaq hamısı müəyyəndir. Mən sualları və cavabları bilmirdim deyə etiraz edilməyəcəkdir.

Cin, şeytan, nəzər, Cənnət, Cəhənnəm kimi şeylərin görülməməsi də bir imtahandır. Görüldükdən sonra imtahanın nə əhəmiyyəti qalır?

Yaxşı ilə pisin, bilənlə bilməyənin, çalışkanla tənbəl, inananla inanmayanın ayırd edilməsi üçün bir imtahan lazım deyil mi?

İnsanlar ağla tabe olarlar
Melek, cin, şeytan kimi varlıqları görə bilmirik. Bunların var olduğu Quran-ı Kerimli və hədis-i şərif sabitdir. Yaxşı, göz tək başına hər zaman bir ölçü ola bilər mi? Göz nələri görür, nələri görə bilməz?
Görünüşə aldanmamalıdır. Ağıl, çox zaman gözün səhvini çıxarar. Göz ilə pəncərədən günəşə baxdığımız zaman, günəşin, bir nimçə qədər olduğunu zənn edirik. Lakin, ağıl, günəşin dünyadan böyük olduğunu söyləyir. Gözümüzün aldandığı üçün açıqdır. Mələyə, şeytana, cine, nəzərə inanmayanlar, əlbəttə, (Biz gözümüzün gördüyünə inanırıq. Günəş, top qədər kiçikdir) deyə bilməz. Diyemediklerine görə, göz hər zaman ölçü ola bilməz. Görmədikləri şeyə yox deyə bilməzsən.

Gözlə görülməyən şeylərin yox olduğunu söyləmək, ağla deyil, hiss üzvlərinə tabe olmaq deməkdir. Heyvanlar hiss üzvlərinə tabe olar, insanlar isə, ağla tabe olarlar. İnsanların hiss üzvləri, hayvanlarınkinden daha geridədir. İt çox qüvvətli qoxu alar. İnsan, bu qədər qoxu ala bilməz, gecənin zülmət qaranlığında yarasa kimi hərəkət edə bilməz, pişiyin gördüyü kimi qaranlıqda görə bilməz.

Mıknatısın magnetik gücünü gözümüzlə görə bilmirik. Lakin dəmiri çəkməsinə mıknatısta bir güc olduğunu anlayırıq. Əmr aləti ilə, TV açıb bağlayırıq. Əmr alətinə gözümüzlə görmədiyimiz bir güc, bu işləri edir.

Uzaqdan əmrli bir alətlə, otonun qapılarını açıb, avtomobili çalıştırabiliyoruz. Lakin bu işi edən gücü gözümüzlə görə bilmirik. O halda, hissə deyil, ağla dəyər vermək lazımdır.

Lazer şüaları ilə müxtəlif əməliyyatlar edilir. Dəmir belə kəsilir. Bu şüaları, magnetik dalğaları gözümüzlə görə bilmirik. Görə bilmədiyimizə yox demək ağla, elmə uyğun deyil.

Bir teldeki elektrik axınını gözümüzlə görə bilmirik. Lakin etdiyi işlərdən, məsələn əlimizi toxunduğumuz zaman, bizi toqquşmasından, içində cərəyan olduğunu anlayırıq. Göz ilə görmədiyimiz üçün cərəyanı inkar etmək lazımdır?

Yer çəkilişini də gözümüzlə görə bilmərik. Lakin cisimlərin havaya doğru deyil də yerə doğru düşməsindən yerdə bir çəkiliş qüvvətinin olduğunu anlayırıq. Qaranlıqda görə bilmədiyimiz kimi, çox qüvvətli işıqda da görə bilmərik.

İnsandakı ruh deyilən bir varlığı görə bilmirik. Ancaq insanları ayaqda tutub hərəkət etməsini təmin etdiyi üçün ruhun varlığını anlayırıq.

Yaxşını pisdən və haqqı batildən ayıran insana ağıllı deyirik. Halbuki ağılı da görə bilmirik. Görülə bilməyən şeyi inkar etmək elmə zidd bir axmaqlıqdır.

Gözlə görülmədiyi halda, mövcud olduğu ağılla aydın çox şey vardır. Bəzi kəslər, bir şeyə baxıb bəyəndikləri zaman gözlərindən çıxan Şüalar, canlı cansız şeylərin pozulmasına səbəb olur. Fen, bəlkə bir gün, şüaları və təsirlərini daha yaxşı açıqlayacaq. Nazar gözlə görülməz, amma, digər təsir edən şeylər kimi nəticəsindən aydın olar. Cəmiyyətdə, nəzəri dəyən insanlar vardır. Nəzərin, qadınlara və uşaqlara daha çox təsir etdiyi təcrübələrdən aydın olmuşdur.

Ağıl, gözə deyil, göz ağla bağlıdır
(Cin və şeytanı gözümüzlə görmürük. Görülməyən şeylərə iman gətirən deyilik) sözünü ancaq cahillər, ağılsızlar və bəzi dinsizlər söyləyər. Fenden xəbəri olan, normal düşünə bilən və ağıl sahibi bir kimsənin, yalnız gözünə görə danışması, qərar verməsi mümkün deyil.

Ağıl, gözə deyil, göz ağla bağlıdır. Göz hər şeyi görə bilməz. Məsələn təcrübələr nəticəsində havanın içində müxtəlif qazlar olduğunu bilirik. Gözümüzlə havanı və içindəki qazları görə bilmirik. Görə bilmədiyimiz üçün, ağlımızı gözə tabe edərək, (Hava və qaz deyə bir şey yoxdur, olsaydı görərdik) demək ağlı, təcrübəni heçə saymaq olar.

Bu gün elm yolu ilə suyun, oksigen və hidrogen deyilən iki qazdan meydana gəldiyini bilirik. Bu qazların biri yandırıcı, digəri də yanıcıdır. Suya baxdığımız zaman nə oksigeni, nə də hidrogeni görməmiz mümkün olmaz. Hətta su rəngsiz olduğu üçün ağzına qədər dolu bir şüşədəki suyu belə görə bilmərik. Ağlı gözə tabe edərək, (şüşədə su, suda da qaz yoxdur) deyə bilərikmi?

İnsanlıq şərəfi
Ağılın əhəmiyyəti, insanlığın şərəfi, gözün görmə qüvvətiylə ölçülseydi, pişiyin insandan daha şərəfli olması lazım idi. Çünki insan, işıq olmadan, qaranlıqda görə bilmədiyi halda pişik görə bilir. O halda gözə deyil, ağla görə qərar vermək lazımdır.

Bəzi zəhərli qazlar, rəngsiz və qoxusuz olduğu üçün görülə bilməz və varlığı aydın ola bilməz. Tüpteki bir qazın çıxıb da otaqdakı insanları zehirlememesi üçün qaza qoxu iştirak edir. Bu sayədə bir otaqdakı qazı gözümüzlə görmədiyimiz halda, qoxusundan görə anlarıq.

İki bibərin birinin şirin, digərinin acı olduğunu gözümüzlə anlaya bilmərik. Gözün vəzifəsi bu deyil. Göz, müəyyən bir uzaqlıqdan sonrakı və müəyyən bir böyüklükdən daha kiçik olan cisimləri görə bilməz. Kiçik mikroblar görülə kimi, çox uzaqdakı böyük bir insan da görülə bilməz. Görə bilmədiyimiz üçün bunların yoxluğunu iddia edə bilmərik.

Göz hər şeyi görə bilmədiyi kimi, qulaq da hər səsi eşidə bilməz. Sağlam bir qulaq, müəyyən bir tezlik və müəyyən bir uzaqlıqdakı səsləri eşidə bilər. Hal-hazırda Ankarada insanlar danışdıqları halda, biz onları duyamıyor, görə bilmirik. Biz duyamıyoruz deyə onların danışmadığını iddia edə bilərikmi? Evimiz içində müxtəlif tezlikdə səslər olduğu halda, bir radio olmadan bu səsləri duyamıyoruz. Biz bu səsləri duyamıyoruz deyə varlıqlarını necə inkar edə bilərik?

Bu baxımdan fənnə inanan bir insan, görə bilmədiyi şeyi inkar edə bilməz. Əslən var olub da görə bilmədiyimiz şeyləri ağıl rədd edə bilməz.

Bəzi planetlərin varlığından xəbərdar deyilik. Bugünkü elm, bunları anlaya bilmədiyi üçün başqa planetlərin yoxluğu iddia edilə bilməz. Canlıları dəstək olan ruhu da görə bilmirik, amma inkarı mümkün deyil.

Misalları çoxaltmaq mümkündür. Fenden anlayan bir dinsiz, yalnız, (Gözümle görmədiyim üçün, cin, şeytan, mələk kimi varlıqlar vardır diyemem və araşdırma sahəsinə girmədiyi üçün yoxdur da deyə bilmərəm) desə, daha insaflı hərəkət etmiş olar.

Gözlə görülməyən şeylərin yox olduğunu söyləmək, ağla deyil, hiss üzvlərinə tabe olmaq deməkdir. Heyvanlar hiss üzvlərinə tabe olar, insanlar isə, ağla tabe olarlar.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*